Drop us a line
We are always open for new collaborations
ИЙГИЛИКТҮҮ МЕЙКИНДИК ДЕГЕН ЭМНЕ?
МЕЙКИНДИКТИ КУРУУ ДЕГЕН ЭМНЕ?
Мыкты коомдук жайлар – бул майрамдар өткөрүлүүчү, социалдык жана экономикалык алмашуулар болуп өтүүчү, достор бири бири менен кездешүүчү, жана маданияттар аралашуучу жайлар. Алар биздин мамлекеттик мекемелердин – китепканалардын, спорттук аянттар, мектептердин – биз бири бирибиз жана өкмөт менен өз ара аракеттешкен жерлердин «параддык дарбазалары» болуп саналат. Бул жайлар жакшы иштешкенде, алар биздин коомдук жашообуз үчүн сахна болуп кызмат өтөшөт.
Эмне айрым жерлерди ийгиликтүү, ал эми башкаларын ийгиликсиз кылат?
Бүткүл дүйнө боюнча миңдеген коомдук жайларды баалап, PPS ийгиликке жетишүү үчүн алар адатта төмөнкү төрт сапатты өзүнө камтыйт экенин байкады: коомдук жайлар жеткиликтүү; кишилер ал жайларда ар кандай иш-чараларга катышышат; мейкиндик ыңгайлуу жана жакшы имиджге ээ; жана акырында, бул коомдук жай: адамдар жолугушуучу жана меймандарын алып келүүчү жай. PPS адамдарга каалаган жайды, жакшыбы же жаманбы, баалоого жардам кылуу үчүн Коомдук жайдын диаграммасын иштеп чыкты.
ЖЕТҮҮ ЖАНА БАЙЛАНЫШТАР
Сиз жайдын жеткиликтүүлүгү жөнүндө анын курчап турган мейкиндик менен визуалдык да, физикалык да байланыштары боюнча баалай аласыз. Ийгиликтүү коомдук жайга туш болуу жана өтүү оңой; ал алыстан да, жакындан да көрүнөт. Мейкиндиктин чет-жакасы да маанилүү: мисалы, туюк дубалды бойлото же ээн тилкеден өткөндөн көрө, көчөнү бойлогон дүкөндөрдүн катары кыйла кызыктуу жана адатта ал жерден өтүү коопсузураак. Жеткиликтүү жайлар токтотуунун жогору айлануусуна ээ дагы, идеалында коомдук унаа үчүн ыңгайлуу.
ЖЕТҮҮ ЖАНА БАЙЛАНЫШТАР БОЮНЧА КАРАП ЧЫГУУ ҮЧҮН СУРООЛОР:
  • Сиз коомдук жайды алыстан көрөсүзбү? Анын интерьери сырттан көрүнөбү?
  • Коомдук жай менен коңшулаш имараттардын ортосунда жакшы байланыш барбы, же ал туюк дубалдар менен курчалганбы? Коомдук жай коңшулаш имараттардын тургундары тарабынан колдонулабы?
  • Адамдар коомдук жайга чейин оңой жете алышабы? Мисалы, алар коомдук жайга чейин жетүү үчүн жүрүп бараткан машиналарды аралап өтүүгө тийишпи?
  • Тротуарлар коңшулаш райондорго алып барабы жана алардан алып чыгабы?
  • Коомдук жай өзгөчө керектөөлөрү бар адамдарга ылайыкташтырылганбы?
  • Коомдук жайдын жолдору адамдарды алар чындап жетүүнү каалаган жерге алып барышабы?
  • Кишилер коомдук жайга чейин жетүү үчүн унаанын ар кыл түрлөрүн – автобусту, автомобилди, велосипедди ж.б.у.с. колдоно алышабы?
  • Транзиттик аялдамалар китепканалар, почта бөлүмдөрү, парктарга кире бериштер ж.б.у.с. өңдүү дайындалган пункттар менен катар ыңгайлуу жайгашышканбы?
ЫҢГАЙ ЖАНА ИМИДЖ
Люксембург бактары, Париж, Франция.
Коомдук жай ыӊгайлуубу жана ал өзүн жакшы көрсөтөбү, ал жакшы имиджге ээби – ушунун баары анын ийгилигинин кепилдиги. Ыңгай өзүнө коопсуздук туюмун, тазалыкты жана отуруу үчүн орундарды камтыйт. Адамдарга алар каалаган жерде отуруу мүмкүндүгүн берүүнүн мааниси адатта жеткире бааланбайт.
ЫҢГАЙ ЖАНА ИМИДЖ БОЮНЧА КАРАП ЧЫГҮҮ ҮЧҮН СУРООЛОР:
  • Бул жай биринчи таасирди жакшы калтырабы?
  • Эркектерге караганда аялдар көппү?
  • Отуруу үчүн орундар жетиштүүбү? Орундар ыңгайлуу жайгашканбы? Адамдарда отуруучу орунду тандоо, күнөстөбү же көлөкөдөбү, мүмкүнчүлүгү барбы?
  • Имараттар тазабы жана таштанды жокпу? Техникалык тейлөө үчүн кимдер жоопкерчиликтүү? Алар эмне кылышат? Качан?
  • Сиз өзүңүздү коопсуз сезесизби? Кароолчулар барбы? Эгерде болсо, анда ал адамдар эмне кылышат? Алар качан нөөмөттө турушат?
  • Кишилер сүрөт тартышабы? Сүрөт тартуу үчүн мүмкүнчүлүктөр көппү?
  • Унаа каражаттары коомдук жайды жөө колдонууга үстөмдүк кылышабы, же адамдар жайга чейин оңой жетүүсүнө тоскоол болушабы?
КОЛДОНУУ ЖАНА ИШ-ЧАРАЛАР
Кунгстрэдгорден, Стокгольм, Швеция
Иш-чаралар эң сонун коомдук жайлардын негизги курулуш блоктору болуп саналат: алар адамдар аларга эмне үчүн биринчи жолу келишээрин жана эмне үчүн кайтып келүүнү улантышаарынын себептери болуп саналат. Алар коомдук жайды өзгөчө жана кайталангыс да кылышат. Бул жайда эч нерсе жасоого болбогондо, ал ээн жана колдонулбайт – бул бир нерсе өзгөрүүгө тийиш экенинин даана белгиси.
КОЛДОНУУНУ ЖАНА КООМДУК ЖАЙДА ӨТКӨРҮЛҮҮЧУ ИШ-ЧАРАЛАРДЫ БААЛОО ҮЧУН ЗАРЫЛ ПРИНЦИПТЕР:
  • Иш-чаралар канчалык көп болсо жана адамдарда аларга катышуу мүмкүнчүлүгү канчалык көп болсо, ошончолук жакшы.
  • Эркектер менен аялдрдын ортосунда жакшы теңдемдин барлыгы.
  • Түрдүү жаш курактардагы адамдар коомдук жайды колдонушат (ардагерлер жана кичинекей балалуу кишилер коомдук жайды күндүз, башкалар иштеп жатканда колдоно алышат).
  • Коомдук жай күнү бою колдонулат.
  • Жалгыз дагы, топ-топ дагы адамдар колдонушкан коомдук жай, жалгыз адамдар гана колдонгон мейкиндиктен көрө жакшы, анткени бул адамдар ал жерде достору менен отура ала турган жайлардын барлыгын туюнтат, бул ал жерде баарлашуу жана шаан-шөкөт көптүгүн туюнтат.
  • Жайдын ийгилигинин түпкү фактору ал канчалык жакшы башкарылганы болуп саналат.
КОЛДОНУУ ЖАНА ИШ-ЧАРАЛАР БОЮНЧА КАРАП ЧЫГУУ ҮЧҮН СУРООЛОР:
  • Адамдар коомдук жайды колдонушабы же ал ээнби?
  • Ал түрдүү жаш курактардагы адамдар тарабынан колдонулабы?
  • Адамдар топтордон орун алышканбы?
  • Ишмердүүлүктүн канчалык көп түрлөрү болуп өтөт – адамдар сейилдешеби, тамак жешеби, бейсбол, шахмат ойношобу, эс алышабы, китеп окушабы?
  • Коомдук жайдын кайсыл бөлүктөрү колдонулат, ал эми кайсылары колдонулбайт?
  • Ишмердүүлүк үчүн варианттар барбы?
  • Башкаруу барбы жана сиз коомдук жай үчүн ким жооп берерин аныктай аласызбы?
КООМДУК
Джексон аянты, Жаӊы Орлеан, Луизиана
Коомдук жайдын бул сапатына жетишүү оор, бирок ага жетишилээр замат, анын катасыз өзгөчөлүгү болуп калат. Адамдар досторун көрүшкөндө, жолугушканда жана өз кошуналары менен учурашканда, бейтааныштар менен баарлашып жатып, өздөрүн ыӊгайлуу сезишкенде, алар, эреже катары, коомдук жайды кыйла күчтүү сезүүнү же өз коомдоштугуна – жана социалдык ишмердүүлүктүн ушул түрлөрүнө түрткү болгон коомдук жайга байлангандыкты баштан кечиришет.
СОЦИАЛДУУЛУК БОЮНЧА КАРАП ЧЫГУУ ҮЧҮН СУРООЛОР:
  • Бул сиз досторуңуз менен жолугушууну каалаган жайбы? Башкалар бул жерде достору менен жолугушабы же алар менен кездешишеби?
  • Алар топтордон орун алышканбы? Алар бири бири менен сүйлөшүшөбү?
  • Адамдар бири бирин жүзүнөн же ысымынан тааныгандай көрүнөбү?
  • Адамдар алар бул жайды көрүшсүн үчүн өз достору менен туугандарын алып келишеби, жана алар анын өзгөчөлүктөрүнүн бирин сыймык менен көрсөтүшөбү?
  • Адамдар жылмайышабы? Адамдар бири биринин көздөрүнө карашабы?
  • Адамдар коомдук жайды үзгүлтүксүз жана тандоо боюнча колдонушабы?
  • Коомдоштукту жалпы жонунан чагылткан жаш курактардын жана этникалык топтордун аралашмасы барбы?
  • Адамдар таштанды көрүшкөндө, аны жыйноого даярбы?
Материалдын түп нускасы: «Мейкиндикти куруу деген эмне?» Коомдук жайлар үчүн долбоор, 2007